Kombinə olunmuş oral kontraseptivlərin təyininə göstərişlər, əks göstərişlər, orqanizmə təsiri, müalicəvi effektləri, fəsadları.

Image

 

Kombinə olunmuş kontraseptivlərə (KOK) nümunə olaraq Jeanine, Yarina, Jasmin, Diane 35, Anteovin, Regulon, Tri- regol, Trikvilar və s. göstərmək olar.

KOK dedikdə tərkibində sintetik estrogen və progesteron olan və oral qəbul edilə bilən kotraseptivlər nəzərdə tutulur.

Kombinə olunmuş kontraseptivlər tərkibinə daxil olan maddənin növündən, dozasından asılı olaraq müxtəlif qruplara bölünür. Amma bu preparatların göstəriş, əks göstəriş, orqanizmə təsiri, fəsadları demək olar ki oxşardır.

 

KOK lərin hansı hallarda istifadəsi mütləq əks göstərişdir?

 

Miqren (fokal nevroloji əlamətli)

Dekompensasiya mərhələsində sirroz

Qaraciyər şişi

Kəskin hepatit

Orta və ağır dərəcəli hipertenziya

Dərin venaların trombozu

Ürəyin işemik xəstəliyi

İnsult (işemik, hemorragik)

Hipertenziya və damar xəstəliyi

20 ildən çox davam edən şəkərli diabet və ya damar problemləri yaranmış diabet. (Bu hadisə adətən şəkərli diabet 20 ildən çox mövcud olan hallarda olur).

Yaşı 35dən böyük və gündə 15 dən çox sigaret çəkənlər

 

Hansı hallarda qəbul olunması yolveriləndir?

Yaşı 40 dan böyük qadınlar

Piylənməsi olanlar

35 yaşdan kiçik olan miqrenli qadınlar

Hamiləlikdə preeklampsiya keçirmişlər

6 aydan çox süd verən qadınlar

Öd kisəsi xəstəliyi olmuş qadınlar və ya indiki zamanda öd kisəsi xəstə olan, amma simptomsuz keçənlər

35 yaşdan kiçik və eyni zamanda siqaret çəkən qadınlar

 

Hansı hallarda KOK tam əminliklə istifadə oluna bilər?

 

Menarxe (ilk menstrual qanaxma) və 40 yaş arası dönəmdə

Endometrioz

Uşaqlıq mioması

Dismenoreya 

Süd vəzilərində xoşxassəli şiş olan qadınlarda

Abortdan sonra

Doğuşda  21 gün sonra (əgər süd vermirsə)

Epilepsiya

Vərəm

Talasemiya

Dəmir defisitli anemiya

Baş ağrısı olanlar (miqren istisna olmaqla)

Antibiotik qəbul edənlər  (rifampisin və griseofulvin istisna olmaqla)

 

 

KOK qəbulundan əvvəl bir sıra müayinələrdən keçmək gərəkir.

Koaquloqramma

Süd vəzinin ultrasəs müayinəsi

Qarın boşluğunun ultrasəs müayinəsi

PAP test

Qəbul etdiyiniz bütün əlavə dərmanlar və yanaşı xəstəlikləriniz barəsində həkimə məlumat verməyiniz mütləqdir.

 

 

 

Kombinə olunmuş oral kontraseptivlərin törətdiyi fəsadlar aşağıdakılardır:

 

Hipertenziya ( erkən və gec dövrdə yarana bilər)

Çəki artımı

Şişkinlik

Ara  vaqinal qanaxmalar (dərman qəbulunun ilk aylarında ola bilər)

Süd vəzilərində yüksək həssaslıq  (dərman qəbulunun ilk aylarında ola bilər)

Qanda yüksək  və aşağı sıxlıqlı  lipidlərin, triqliseridlərin artması

Qanın laxtalanma qabiliyyətinin artması (ilk bir ildə daha çox)

Qaraciyərdə adenoma və düyünlü hiperplaziya  

Budd –Chiari sindromu

Endometrium nazilməsinə bağlı menstrual qanaxmanın olmaması

Depressiya

 

Yuxarıda sayılan bütün əlavə effektlər dərman qəbulu dayandırılan kimi keçib gedir.

İndi daha müasir KOK lər sintez olunur ki, bunların tərkibindəki sintetik estrogen dozası həm azdır (ona görə yuxarıdakı əlavə effektlər daha az hallarda təsadüf olunur), həm də progesteron hissəsi elə tərkiblidir ki nə hipertenziya, nə də şişkinliyə səbəb olmurlar, məsələn: Yarina

 

 

KOK lərin müsbət cəhətləri isə aşağıdakılardır:

 

Yumurtalıq və endometirum xərçənginin profilaktikası

Süd vəzinin xoşxassəli şişlərinin profilaktikası

Endometrioz profilaktikası

Çanaq orqanlarının iltihabi xəstəliklərinin proflikatikası

Uşaqlıqdan kənar hamiləlik profilaktikası (bəzi digər kontraseptivlərlə müqayisədə).

Dismenoreya, çox qan itirmə ilə davam edən menstrual qanaxmanın qarşısını alır.

Premenstrual sindrom müalicə və profilaktikası

Follikulyar kist profilaktikası

Dəmir defisitli anemiya profilaktikası

Revmatoid  artrit əlamətlərinin azalması.

 

 

Nə zaman KOK qəbulu  təcili şəkildə dayandırılmalıdır?

 Kəskin baş ağrısı

Kəskin görmə pozulması

Qarın və ya bud nahiyyəsində kəskin ağrı

Sarılıq

Depressiya

Kəskin başlayan öskürək və ya qanhayxırma

 

KOK qəbulu zamanı nəzarətdə olmaq gərəkir mi?

 KOK qəbul edən qadınlar hər bir sağlam qadın kimi ildə bir dəfə süd vəzi və qarın boşluğu orqanlarının  ultrasəs müayinsəndən keçməli və ginekoloji müayinədən keçməlidir.

 

Hamiləlik zamanı (yəni hamiləlikdən xəbərsiz qəbul olunmuşsa bu preparatlar ) qəbulu dərhal dayandırmaq lazımdır. Hamiləliyin sonlandırılması üçün heç bir göstəriş yoxdur.

 

Əgər planlı cərrahi əməliyyata hazırlaşırsınızsa onda cərrahi əməliyyata 6 həftə qalmış qəbulu dayandırmaq lazımdır.

 

KOK qəbulu zamanı hamiləlik riski 0.1 %dən azdır. Risk daha çox ilk qəbul vaxtlarında var.

KOK qəbuluna başladıqda ilk 7 gün baryer metodları ilə qorunmaq məsləhətdir, məsələn: kondom, diafraqma.

KOK qəbulu hər gün eyni vaxtda olmalıdır.

Həb qəbul etməyi unutduqda nə etmək lazımdır?

Əgər bir həb qəbulu unuduldusa onda həmin həb  qəbul olunmadığı xatırlanan kimi qəbul olunmalıdır. Gələn həb əvvəlki vaxtında qəbul olunmalıdır.

Əgər iki həb yaddan çıxsa- birinci fazada bas verərsə (ilk 10 həb hələ bitməyibsə) iki gün iki həb qəbul olunur, daha sonra eyni qayda ilə qəbul davam etdirilir.

Əgər ikinci fazada baş veribsə (ilk 10 həb qəbul olunubsa) onda həmin qutu atılır və yeni qutuya keçilir. Qəbulun ilk 7 günü əlavə vasitələrlə qorunma məsləhətdir.

Əgər 3 həb qəbulu unudulubsa onda həmin qutu atılır və yeni  qutu istifadə edilir, ilk 7 gün əlavə vasitələrlə qorunma gərəkir.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma